Bij dreigend gevaar wordt er bij ons direct een intern systeem geactiveerd. Dit gebeurt zonder dat je er bewust over na hoeft te denken. Dit systeem heeft maar één doel: ervoor zorgen dat je ‘het gevaar’ overleefd.
Niet alleen gaat dit systeem aan bij gevaarlijke situaties zoals een druk kruispunt, grote hoogtes of bij de geur van bedorven voedsel, maar ook wanneer mensen en ervaringen die in het verleden bedreigend en dus onveilig zijn geweest. Bijvoorbeeld als er vroeger veel in huis werd geschreeuwd, je niet werd getroost als je verdrietig was of bij een ouder die het ene moment lief en verzorgend was en die je het andere moment totaal negeerde.
Alle gevaar is hetzelfde
Alles wat je systeem ziet als onveilig, gaat op één hoop. Gevaarlijke situaties zoals het drukke kruispunt of een onvoorspelbare ouder maakt geen verschil. Álles op die grote hoop wordt beschouwd als (levens)gevaarlijk en zodra er maar een kans bestaat dat je hier (weer) mee in aanraking komt, gaat het je op alle mogelijke manieren proberen te beschermen.
Hoe kun je dat merken?
• Stemmetjes die je ontmoedigen
• Het peilen van anderen en van situaties
• Een angstgevoel, zelfs zo sterk dat het zich uit in paniek
• Doemdenken
• Gevoel van weerstand (spierspanning, misselijk, duizelig, geïrriteerdheid, prikkelbaar, hoofdpijn etc.)
Van onbewust naar bewust
In eerste instantie beschermt jouw systeem je zonder dat je je daar bewust van bent, maar op een gegeven moment word je je bewust van situaties die je eng vindt en die je uit de weg gaat.
Overvallen worden door gevoelens, sensaties en gedachten is namelijk een van de engste dingen die je als mens kunt ervaren. Niet meer overvallen worden, wordt daarom het doel.
In het begin is dit beschermingssysteem hartstikke helpend, want als kind kun je niet voor jezelf opkomen, dus doet dit systeem het voor je. Prima dat je dan patronen aanleert, zodat je niet meer in bepaalde situaties terecht komt!
Maar als je volwassen wordt, kom je wellicht op een punt dat die patronen en beschermingsmechanismen je vooral belemmeren in wat je eigenlijk zou willen. Want telkens als jij anders zou willen reageren, houdt dat stemmetje, de angst of de negatieve gedachten je tegen.
Vastzitten in het verleden
Je gaat steeds vaker nadenken over alles wat je niet helpt en je probeert het te doorbreken. Maar jouw systeem draait nog altijd door op de achtergrond, waardoor je elke keer blijft doen wat je altijd deed. En dat blijft gebeuren, omdat je systeem denkt dat je bepaalde dingen nog steeds niet aankunt – omdat je dat in het verleden ook niet kon.
Vriend of vijand?
In de basis is jouw (beschermings)systeem dus jouw beste vriend. Wanneer er echt gevaar dreigt, doet het precies datgene wat nodig is voor de grootste kans op overleving. Pas wanneer je lichaam blijft vastzitten in ervaringen uit het verleden, wordt deze vriend meer een vijand.
De ‘grote hoop’ opruimen
Met lichaamsgerichte therapie en Brainspotting ga je alles wat nog op die grote hoop ligt stap voor stap opruimen. Niet door te bedenken wat er allemaal op die hoop zou kunnen liggen, maar door je lichaam de ruimte te geven alles uit die hoop te gaan (door)voelen.
En dus te ervaren dat je de pijn, het verdriet, de boosheid en wat er ook allemaal vast zit nu wél aankunt. Zelfs als dat negatieve stemmetje in je hoofd je daarvan probeert te weerhouden.
Wil je graag meer informatie over hoe dat in zijn werk gaat?
Je leest er hier meer over.
0 reacties